1. przeznaczenie do wystawienia na scenie, 2. wypowiedzi bohaterów stanowią tekst główny utworu dramatycznego, 3. występuje w nim tekst poboczny, tzw. didaskalia, 4. jest podzielony na akty, 5. akty dzielą się na sceny. Jakie gatunki literackie możemy zaliczyć do dramatu? Gatunki, które stanowią utwory dramatyczne to: Lista ćwiczeń i linków do powtórki z lektur obowiązkowych. Materiały z polskiego dla licealistów w serwisie Dlaucz nia .pl Od zawsze marzy­łam o stwo­rze­niu w inter­ne­cie bazy naj­waż­niej­szych infor­ma­cji, któ­re nale­ży opa­no­wać w trak­cie nauki w szko­le śred­niej (liceum, tech­ni­kum). “Harry Potter (seria) J. K. Rowling - miłość Harry’ego do Ginny, miłość Rona i Hermiony, miłość rodziców Harry’ego do niego, miłość Syriusza do Harry’ego “Makbet” Szekspira - miłość Makbeta i Lady Makbet „Peonia” Pearl. S. Buck – miłość Peoni i Dawida; Motyw walki dobra ze złem Pojęcie funkcji musi znać każdy, kto przygotowuje się do matury. W szkole ponadpodstawowej poznajemy różne typy funkcji: liniową, kwadratową, logarytmiczną, Pozytywizm (w Europie nazywany realizmem czy naturalizmem) jest epoką zamykającą etap narodowych zrywów niepodległościowych, starając się pracą u podstaw i pracą organiczną pomóc ciemiężonym przez zaborców Polakom. Dysonans między twórczością „romantyczną” a realistyczną jest tak duży, że epoka przypadająca w Polsce Namawia syna na wyjazd do ojczyzny, opowiadając mu o wizji szklanych domów. Nie dociera jednak do Polski, bo umiera w pociągu. Jadwiga (z Dąbrowskich) Baryka – matka Cezarego. W młodości była zakochana w Szymonie Gajowcu, za Seweryna Barykę wyszła z rozsądku. Marzyła o tym, by powrócić do rodzinnych Siedlec. W tym filmie znajdziecie rozwiązane krok po kroku przykłady potęgowania liczb o wykładniku rzeczywistym. Takie zadania mogą znaleźć się na maturze! Zobaczcie Yo9nz. W maju 2023 roku kolejne grono maturzystów podejdzie do egzaminu dojrzałości. Wśród wielu książek i wierszy omawioanych w toku nauki są też te, które otrzymały status lektury z gwiazdką, czyli takiej, na którą trzeba zwrócić szczególną uwagę i znać jej treść oraz problematykę bardzo dokładnie. Czas na powtórkę! Z poziomu gimnazjum status lektury z gwiazdką otrzymały: - Jan Kochanowski: wybrane fraszki, treny (V, VII, VIII) - Ignacy Krasicki: wybrane bajki - Aleksander Fredro: Zemsta - Adam Mickiewicz: Dziady cz. II - Henryk Sienkiewicz: Wybrana powieść historyczna (Quo Vadis, Krzyżacy lub Potop) Pojawiające się słowo „wybrane” sugeruje, by był to więcej niż jeden utwór. Nie narzuca natomiast znajomości konkretnej bajki czy fraszki. Powtarzając problematykę utworów warto sięgnąć do opracowania, które pomoże przypomnieć materiał sprzed kilku lat. Z poziomu szkoły ponadpodstawowej gwiazdką oznaczone zostały pozycje: - Bogurodzica - Jan Kochanowski: wybrane Pieśni, Treny (inne niż w gimnazjum) i wybrany psalm - Adam Mickiewicz: Dziady cz. III oraz Pan Tadeusz - Bolesław Prus: Lalka - Stanisław Wyspiański: Wesele - Bruno Schulz: wybrane opowiadanie - Witold Gombrowicz: Ferdydurke (w całości lub w części) Poniżej znajdziesz krótką powtórkę lektur z gwiazdką ze szkoły ponadpodstawowej. Bogurodzica epoka - średniowiecze rodzaj literacki – epika gatunek literacki – pieśń religijna - hymn Bogurodzica to najstarsza polska pieśń religijna, należąca do zabytków języka polskiego. Najwierniejszy odpis pochodzi z początku XV wieku, a za datę powstania przyjmuje się obecnie połowę XIII wieku. Dotyczy to jednak dwóch pierwszych, najstarszych zwrotek. Kolejne strofy były dodawane w przeciągu wielu lat, co świadczy o popularności pieśni. Jan Długosz określał ją mianem carmen patrium, czyli pieśnią ojców. To określenie potwierdza ważną, narodowotwórczą funkcję tego utworu w polskiej kulturze i historii. Śpiewano ją w ważnych momentach historycznych, była pieśnią bojową polskiego rycerstwa pod Grunwaldem, uznaje się ją za pierwszy polski hymn państwowy. Utwór jest anonimowy. Każda zwrotka zawiera apostrofę i prośbę. Pierwsza strofa to modlitwa skierowana do Matki Bożej, prośba do niej o wstawienie się u Chrystusa i wyproszenie łask. Druga strofa to już prośba kierowana do samego Chrystusa, aby ze względu na Jana Chrzciciela wysłuchał modlitw i dał łaskę pobożnego, dostatniego życia doczesnego i życia wiecznego po śmierci. Strofy kończą się zwrotem Kyrie Elejson. Warto zwrócić uwagę na charakterystyczny dla sztuki średniowiecznej motyw deesis (gr. prośba, błaganie), przedstawiający trzy postaci: Chrystusa, Maryję i Jana Chrzciciela. Typowe dla Średniowiecza było bowiem zanoszenie próśb do Boga przez pośredników (tu Maryja i Jan Chrzciciel), gdyż ludzie uważali się za niegodnych i zbyt grzesznych. Utwór jest typowy także dla występującego wtedy powszechnie kultu maryjnego (inny to np. Lament Świętokrzyski). W języku pieśni, ze względu na czas powstania, występuje wiele archaizmów (dawnych form). Ich rodzaje: - słowotwórcze – np. Bożyc (syn Boga), przebyt (pobyt) - składniowe – np. Bogiem sławiena (wielbiona przez Boga) - fonetyczne – np. Krzciciel (Chrzciciel) - fleksyjne – np. zyszczy, spuści, raczy (tryb rozkazujący, który miał końcówkę i/y) - leksykalne (znaczeniowe) – np. Gospodzin (Chrystus), zwolena (wybrana), dziela (dla) Jan Kochanowski epoka - renesans rodzaj literacki – liryka Pieśni Pieśń to gatunek literacki sięgający antyku, wtedy ściśle związany z muzyką. Pieśni wykonywano przy akompaniamencie instrumentów, często z towarzyszeniem tańca. Pieśni tworzył Horacy, i to nim inspirował się Kochanowski. Jego zbiór liczy 49 utworów. Pieśń XXIV Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony Ta pieśń to swobodny przekład pieśni „Do Mecenasa” Horacego. Poeta zmienił realia rzymskie na polskie. Porusza temat sztuki oraz postaci samego poety jako jednostki wybitnej, wyrastającej ponad śmiertelników ze względu na posiadany talent. Twórczość zapewni mu nie tylko światową sławę, ale i nieśmiertelność. Podmiot liryczny można utożsamić z autorem, wyraża przekonanie o dwoistości swojej natury: jest człowiekiem i poetą. Śmierć ciała będzie uwolnieniem drugiej części natury, która przyjmie postać ptaka i dzięki potężnym skrzydłom wzleci w przestworza, ponad ziemską rzeczywistość. Talent poetycki daje artyście nieśmiertelność, pozwala żyć wiecznie w dziełach i pamięci kolejnych pokoleń. Dlatego podmiot liryczny nie życzy sobie wykwintnych ceremonii pogrzebowych jako zbytecznych i dotyczących jedynie ciała. On pozostanie żywy w dziełach i sercach. Topos non omnis moriar (nie wszystek umrę) – przekonanie o mocy i trwałości poezji, wiara, że po śmierci pozostanie po poecie sława i poezja. Tu wizja lotu ptaka nad krajami. Pieśń XXV Czego chcesz od nas Panie Nadawcą w utworze jest człowiek – jeden z wielu, który dziękuje Bogu za stworzenie świata i wszelkie dary oraz prosi Go o opiekę nad ludzkością. Poetycki obraz ukazuje Boga jako rzemieślnika, architekta i budowniczego. Bóg nie jest przedstawiany jako surowy i groźny, ale jako bliski, dobry i kochający opiekun ludzi. Jest hojny, wszechobecny, panuje nad światem, a w jego dziele panuje ład i harmonia. Podmiot liryczny zadaje pytanie retoryczne: Czego chcesz od nas? Zna odpowiedź i określa rolę ludzi, którzy powinni być wdzięczni Bogu za łaski i prosić o opiekę. Pieśń ma wyraźnie renesansowy charakter – podmiot liryczny jest pełen radości z życia, dostrzega harmonię świata która ma stanowić odbicie harmonii idealnego Stwórcy. Pieśń jest hymnem, czyli pieśnią o uroczystym, podniosłym charakterze, tu pochwalnym na cześć Boga. Pojawiają się w niej epitety, wyliczenia podkreślające wszechobecność Boga (np. i w otchłani, i w morzu). Znajdziemy w niej apostrofę, czyli bezpośredni zwrot skierowany do Boga, oraz personifikację, czyli nadanie naturze postaci ludzkiej. Treny Tren to gatunek wywodzący się ze starogreckiej poezji funeralnej (żałobnej), wyraża smutek, żal po śmierci osoby godnej, zasłużonej. Treny poświęcane były osobom wybitnym, wymieniały ich zasługi. Jan Kochanowski bohaterką trenów uczynił swoją zmarłą, 2,5-letnią córeczkę Urszulę, a więc zwykłą, małą dziewczynkę. Treny są demonstracją jego żalu, cierpienia, rozpamiętują stratę, pochwalają zalety dziewczynki by doprowadzić do spokoju serca i pojednania z Bogiem. Cykl Trenów to 19 utworów. Bohaterem lirycznym jest w nich cierpiący po stracie córki ojciec, który wspomina córeczkę, opisuje życie z nią. Przedstawia swoją rozpacz i cierpienie oraz sposoby radzenia sobie – żal, bunt aż do pogodzenia się z sytuacją i pocieszenie. Tren II Zawiera wizerunek ojca – poety, artysty, który złamany cierpieniem używa swojego talentu by opłakiwać zmarłą. Nie spodziewał się, że będzie musiał poświęcać wiersze zmarłemu dziecku. Posuwa się do zaprzeczenia doskonałości świata stworzonego przez Boga, gdyż panuje w nim prawo, zgodnie z którym umiera małe dziecko. Obraz rodziców opłakujących dziecko pokazuje chaos świata, gdzie zgodnie z porządkiem rzeczy to dziecko powinno opłakiwać rodziców. Tren XIX – Albo Sen Ostatni tren. Jest opisem snu, gdzie zmarła matka podmiotu lirycznego trzyma Urszulkę na rękach i opisuje synowi jak wygląda niebo, gdzie obie przebywają. Mówi o spokoju, szczęściu, braku cierpienia i trosk. Poeta czuje się pocieszony, że prawdziwym celem życia na ziemi jest życie wieczne, wobec którego to co „tutaj” jest tylko epizodem. Pokrzepia go myśl, że zobaczy swoje dziecko w niebie, a teraz nie musi się o nie martwić, bo jest bezpieczne i szczęśliwe. Powraca ład, harmonia i porządek świata przenikniętego zamysłem Boga, który nie pragnie krzywdy człowieka. Podkreślona jest lecznicza właściwość czasu. Psalmy Psalm – utwór wywodzący się z Biblii, o charakterze modlitewnym. Może mieć charakter dziękczynny, błagalny, pochwalny, pokutny. Psalmy Kochanowskiego to parafraza poetycka biblijnej Księgi Psalmów Psalm 130 Psalm ma charakter pokutny. Podmiotem lirycznym jest człowiek błagający Boga o litość i miłosierdzie. Adresatem jest Bóg, ukazany jako Sędzia, który będzie ważył ludzkie uczynki. Sąd Boga jest srogi, podmiot liryczny ma świadomość grzeszności każdego człowieka, ale ufa w dobroć i miłosierdzie Stwórcy. Człowiek jest grzeszny i słaby, pełen zmartwień i trosk, wierzy jednak, że Bóg jest dobry i we właściwej chwili wyzwoli człowieka z jego cierpień. Ta wiara jest źródłem radości i siły. Zajrzyj do kolejnej części naszej Powtórki Lektur do Matury: Powtórka lektur do matury - część 2 Matura z języka polskiego 2022. Powtórka do matury: co to jest tekst kultury? Na co można się powołać na egzaminie maturalnym? Rozprawka pixabayKażdy maturzysta z pewnością wie, że najwięcej punktów podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego można zebrać za ostanie zadanie. Jest nim zazwyczaj rozprawka lub analiza, w której należy powołać się na przytoczony fragment tekstu oraz na inne teksty kultury. Mamy dobrą wiadomość - nie musicie pisać wyłącznie o lekturach szkolnych! Sprawdźcie, czym jest tekst kultury i czy możecie powołać się np. na swój ulubiony film. Matura z języka polskiego 2022 CKEAby zdać egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym, należy uzyskać co najmniej 30 proc. punktów. Na rozwiązanie testu uczniowie mają 170 minut. Matura 2022: kiedy i w jakich godzinach odbędą się egzaminy?Za prawidłowo uzupełniony arkusz można uzyskać maksymalnie 70 punktów, 20 za test i 50 za pracę pisemną. Warto więc przygotować się jak najlepiej do tej drugiej części i wiedzieć, na co można powołać się w swojej wypowiedzi. Rozprawka maturalna - jak ją napisać?Każdy maturzysta musi znać treść lektur obowiązkowych. Te tzw. lektury z gwiazdką na pewno pojawią się w poleceniu, jednak oprócz tego, możecie w nim także przeczytać następujące zdanie: Omów zagadnienie, odwołując się do przytoczonego fragmentu, wybranego tekstu kultury i własnych doświadczeń dalsza część tekstuMATURA 2022 - ARKUSZE CKE, OKE I ODPOWIEDZI - SPRAWDŹ PO EGZAMINIE:W naszym serwisie będziemy na bieżąco publikować arkusze, odpowiedzi i rozwiązania zadań z najważniejszych egzaminów maturalnych w 2022 roku. Tuż po egzaminach pojawią się w poniższych linkach arkusze z pytaniami i zadaniami oraz odpowiedzi i rozwiązania:MATURA 2022 JĘZYK POLSKI - poziom podstawowy - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 MATEMATYKA - poziom podstawowy - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 JĘZYK ANGIELSKI - poziom podstawowy - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 JĘZYK ANGIELSKI - poziom rozszerzony - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 JĘZYK POLSKI - poziom rozszerzony - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 MATEMATYKA - poziom rozszerzony - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 CHEMIA - poziom rozszerzony - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie 2022 GEOGRAFIA - poziom rozszerzony - tutaj sprawdzisz arkusze i odpowiedzi po egzaminie to interpretować? Czy można powołać się na dowolną książkę, film, serial?Matura 2022. Co to jest tekst kultury?Wbrew pozorom, tekst kultury wcale nie musi mieć formy pisemnej. To pojęcie określa się jako każdy komunikat, który można poddać analizie i interpretacji. Może to więc być:książka, film, serial/odcinek serialu, plakat, obraz, gra komputerowa, przedstawienie, zwiastun, piosenka, teledysk itd. Maturzysta może zatem odwołać się do fabuły książki, którą przeczytał we własnym zakresie. Może również przytoczyć swój ulubiony film (niezależnie od roku jego powstania czy gatunku), a nawet serial, który ostatnio obejrzał lub grę, w którą często gra. Jednak taki przykład nie może być dowolny. Musi on dobrze reprezentować wartość, o której traktuje polecenie. Musi też być osadzony w konkretnym kontekście znaczeniowym, aby mógł spełnić rolę argumentu potwierdzającego lub zaprzeczającego tezie zawartej w więc wybierzecie ulubiony serial na Netflixie lub film, a nie szkolne lektury, nic nie stoi na przeszkodzie, aby to właśnie na te źródła powołać się w swojej rozprawce maturalnej. Należy mieć jednak na uwadze to, że taki przykład ma posłużyć jako argument do pewnej tezy, a więc warto dobrze zapoznać się z kontekstami zawartymi w wybranym przez was tekście kultury. Niestety, sama znajomość fabuły nie wystarczy. Matura 2022 - co trzeba powtórzyć z matematyki?Co będzie na maturze z angielskiego? Powtórka przed egzaminemMatura 2022: co trzeba powtórzyć z języka polskiego?Matura 2022 - jak przygotować się samemu? Sposoby na naukę Polecane ofertyMateriały promocyjne partnera